Từ ngày 1-6-2026, Chính phủ Lào chính thức tạm dừng nhập khẩu ô tô chở khách mới sử dụng động cơ xăng và diesel. Chính sách có hiệu lực đến hết năm 2026, khiến xe điện gần như trở thành lựa chọn duy nhất trong nhóm ô tô du lịch mới được nhập khẩu vào nước này.
Theo đó, Bộ Công Thương Lào chịu trách nhiệm triển khai lệnh cấm. Do các dòng xe sử dụng động cơ đốt trong không còn được thông quan, tỉ lệ xe điện trong tổng lượng ô tô nhập khẩu mới của Lào trong tháng 6 gần như đạt 100%.
Tuy nhiên, quy định này không áp dụng cho mọi loại xe. Xe buýt, xe phục vụ giao thông công cộng, máy móc xây dựng, xe tải phục vụ các dự án cùng một số xe chuyên dụng khác vẫn được phép nhập khẩu nếu sử dụng động cơ đốt trong.
Dù được đánh giá là một trong những chính sách quyết liệt nhất hiện nay, hiệu quả lâu dài của lệnh cấm vẫn phụ thuộc vào khả năng phát triển hạ tầng sạc và nguồn cung xe điện.
Trong bối cảnh thu nhập bình quân còn thấp và mạng lưới trạm sạc vẫn đang được xây dựng, giới quan sát cho rằng những tháng cuối năm 2026 sẽ là giai đoạn quan trọng để đánh giá liệu chính sách này có đạt được mục tiêu đề ra hay không.
Khác với nhiều quốc gia thúc đẩy xe điện nhằm giảm phát thải, động lực chính của Lào được cho là xuất phát từ yếu tố kinh tế và an ninh năng lượng.
Quốc gia khoảng 7 triệu dân này gần như đáp ứng nhu cầu điện bằng thủy điện, đồng thời còn xuất khẩu điện sang các nước láng giềng. Trong khi đó, toàn bộ xăng dầu phục vụ giao thông đều phải nhập khẩu và thanh toán bằng ngoại tệ.
Việc thay thế xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch bằng xe điện giúp Lào tận dụng nguồn điện sản xuất trong nước, đồng thời giảm chi phí nhập khẩu nhiên liệu.
Bên cạnh lệnh cấm nhập khẩu xe xăng và diesel mới, Chính phủ Lào cũng triển khai nhiều chính sách hỗ trợ để thúc đẩy người dân chuyển sang xe điện.
Cụ thể, xe điện có giá dưới 50.000 USD (1,3 tỉ đồng) được miễn hoàn toàn thuế tiêu thụ đặc biệt, lệ phí đăng ký xe điện được cắt giảm, đồng thời các doanh nghiệp vận tải được yêu cầu bảo đảm ít nhất 10% đội xe là xe điện trước cuối năm 2026.
Song song với đó, tháng 4 vừa qua, Lào đã ký thỏa thuận với 27 đối tác thuộc khu vực công và tư nhằm phát triển hệ thống trạm sạc, trạm đổi pin, nền tảng quản lý số và các giải pháp tài chính phục vụ xe điện. Mục tiêu của nước này là đến năm 2030, xe điện chiếm khoảng 30% tổng số xe lưu thông.
Việc dừng nhập khẩu ô tô chạy xăng và diesel được nhận định sẽ tạo thêm cơ hội cho các hãng xe điện Trung Quốc, vốn đang mở rộng nhanh tại Đông Nam Á.
Theo số liệu được trang Electrek dẫn lại, kim ngạch xuất khẩu xe điện của Trung Quốc sang ASEAN đạt khoảng 1,2 tỉ USD trong tháng 6. Lào và Campuchia đều ghi nhận lượng xe nhập khẩu tăng mạnh.
Ngoài các thương hiệu Trung Quốc, VinFast của Việt Nam cũng đã hiện diện tại Lào thông qua dịch vụ taxi điện Xanh SM.
Theo giới quan sát, khi xe động cơ đốt trong không còn được nhập khẩu, lợi thế sẽ thuộc về những hãng có khả năng cung cấp xe điện giá rẻ và nhanh chóng đáp ứng nhu cầu thị trường.
