Nắng nóng gay gắt đang bao trùm nhiều khu vực, với nhiệt độ phổ biến 36-39 độ C, có nơi vượt 39 độ C, như: Láng (Hà Nội) 39,7 độ C; Vĩnh Yên (Phú Thọ) 40 độ C; Hòa Bình (Phú Thọ) và Bắc Ninh 39,4 độ C; Tĩnh Gia (Thanh Hóa) 39,8 độ C; Hương Khê (Hà Tĩnh) 39,5 độ C…
Trong điều kiện thời tiết nắng nóng, nhiều người dùng ô tô điện tỏ ra lo lắng về vấn đề cháy nổ khi sạc pin, cũng như khả năng vận hành của xe.
Lưu ý khi sạc pin
Khi nhiệt độ ngoài trời có thể vượt ngưỡng 40 độ C, không ít người dùng ô tô điện cảm thấy lo lắng khi sạc pin.
Trao đổi về vấn đề này, PGS.TS. Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình đào tạo kỹ thuật ô tô (Đại học Bách khoa Hà Nội), cho biết: “Việt Nam có đầy đủ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kết cấu an toàn của xe cơ giới, với những quy định chặt chẽ, như thử nghiệm chống cháy cho bình chứa nhiên liệu bằng cách đốt lửa trong 2 phút; thử nghiệm chịu nhiệt độ 95 độ C trong 1 tiếng”.
Cũng theo vị chuyên gia này, riêng với hệ thống pin, tiêu chuẩn được nhiều hãng xe áp dụng là ECE R100 dành cho ô tô điện và được áp dụng rộng rãi tại châu Âu. Đây là bộ tiêu chuẩn gồm những bài thử nghiệm khốc liệt bậc nhất nhằm đảm bảo an toàn cho hệ thống pin của xe điện.
Ví dụ, có một số bài kiểm thử như thử nghiệm sốc nhiệt khi pin bị “hành” trong 6 giờ ở nhiệt độ -60 độ C, sau đó là 6 giờ ở +60 độ C, lặp lại liên tiếp trong tổng cộng 5 chu kỳ.
Ngoài ra, pin còn phải trải qua thử nghiệm khả năng chống cháy qua 4 giai đoạn, từ đốt nóng bên ngoài tới tiếp xúc trực tiếp với lửa. Bên cạnh đó còn rất nhiều bài thử nghiệm khó khác, như: kiểm tra rung động, sốc cơ học, bảo vệ quá nhiệt, bảo vệ nạp, xả quá mức…
Theo VinFast, để pin có được trạng thái ổn định, người dùng không nên thường xuyên sạc nhanh (DC) tại các trụ sạc công suất lớn. Sạc nhanh với công suất lớn gây áp lực lớn hơn khiến nhiệt độ pin tăng cao hơn trong quá trình sạc, dẫn đến việc pin chai nhanh hơn. Người dùng cũng không nên duy trì mức pin quá thấp trong thời gian dài.
Trong khi đó, đại diện Geely Việt Nam khuyến nghị người dùng ô tô điện nên để xe nghỉ khoảng 20 phút sau khi vận hành đường dài, rồi mới sạc pin. Người dùng cũng nên ưu tiên sạc vào sáng sớm, buổi chiều hoặc buổi tối, khi nhiệt độ môi trường giảm xuống. Đồng thời, nên lựa chọn các khung giờ thấp điểm để đảm bảo hiệu suất hệ thống sạc.
Với Audi Việt Nam, thương hiệu kinh doanh các dòng xe thuần điện như e-tron, Q8 e-tron hay mới đây là S6 Sportback e-tron, hãng cũng đã đưa ra những khuyến cáo tới người dùng về việc sạc pin ô tô điện.
“Với công suất sạc nhanh DC tối đa lên đến 270kW, hệ thống pin, hệ thống quản lý pin (BMS), hệ thống quản lý nhiệt (TMS) của xe được thiết kế để tự động bảo vệ pin bằng cách điều chỉnh công suất sạc. Kiến trúc điện 800V cũng giúp giảm lượng nhiệt sinh ra sinh ra đáng kể so với các hệ thống 400V ở cùng công suất sạc.
Tuy nhiên để tối ưu hiệu quả sạc nhanh DC, Audi khuyến nghị khách hàng nên sạc xe ở nơi có mái che hoặc vào những thời điểm nhiệt độ không quá cao trong ngày. Điều này giúp hệ thống làm mát xe hoạt động hiệu quả hơn”, đại diện Audi Việt Nam nói.
Nắng nóng có ảnh hưởng đến khả năng vận hành của ô tô điện?
Mặc dù không sinh nhiệt nhiều trong quá trình vận hành như ô tô động cơ đốt trong, khi nhiệt độ tăng cao hệ thống quản lý nhiệt có thể can thiệp để giảm công suất, nhằm bảo vệ pin.
Nhiệt độ môi trường tăng cao có thể làm mức tiêu thụ năng lượng tăng nhẹ, chủ yếu là do hệ thống điều hòa phải hoạt động nhiều hơn để làm mát khoang cabin, đồng thời hệ thống quản lý nhiệt cũng cần làm mát pin. Điều này khiến phạm vi di chuyển của xe điện bị rút ngắn.
Theo Audi Việt Nam, trên các dòng xe điện của hãng, trong điều kiện nhiệt độ tăng cao, hiệu suất của xe vẫn được đảm bảo. “Về khả năng vận hành và cảm giác lái thể thao trên các dòng xe điện, ví dụ như S6 Sportback e-tron, xe sẽ không bị suy giảm nhờ hệ thống quản lý năng lượng thông minh trên nền tảng PPE”, đại diện Audi Việt Nam cho biết.
Theo VinFast, trong quá trình sử dụng, việc người dùng xe điện đạp thốc ga, tăng tốc đột ngột lặp lại nhiều lần sẽ khiến pin phải xả dòng lớn, dễ tăng nhiệt và tiêu hao năng lượng cao hơn.
Theo chia sẻ của Geely Việt Nam, trước khi thương mại hóa, các sản phẩm đều phải trải qua quy trình kiểm thử nghiêm ngặt trong điều kiện nhiệt độ cực đoan. Riêng trong hệ sinh thái Geely, hãng đã xây dựng trung tâm thử nghiệm nhiệt độ cao tại Turpan – một trong những khu vực nóng nhất Trung Quốc, với nhiệt độ mặt đường vào mùa hè có thể lên tới 70-75°C.
Xe được kiểm tra trong nhiều điều kiện vận hành thực tế nhằm đánh giá khả năng quản lý nhiệt của hệ thống pin, hiệu suất làm mát khoang cabin, độ ổn định khi vận hành liên tục, cũng như hiệu suất sạc trong môi trường nhiệt độ cao.
Như vậy, việc sử dụng ô tô điện trong điều kiện thời tiết nắng nóng gay gắt có thể làm giảm phạm vi di chuyển của xe. Khi đó, hệ thống điều hoà phải hoạt động hết công suất, đồng thời hệ thống làm mát pin cũng phải vận hành liên tục. Lượng điện tiêu thụ sẽ lớn hơn, gián tiếp làm giảm quãng đường di chuyển.
Nắng nóng có ảnh hưởng đến độ bền của pin?
Về mặt kỹ thuật, nhiệt độ cao luôn là thách thức với pin trong quá trình vận hành cũng như sạc điện. Nhiều người dùng lo ngại ô tô điện liên tục vận hành trong điều kiện nhiệt độ cao có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ pin.
Cụ thể, không ít người tỏ ra lo lắng nhiệt độ cao sẽ làm tăng nguy cơ quá nhiệt và cháy nổ pin. Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết hệ thống quản lý nhiệt sẽ phát huy tác dụng trong điều kiện này, giúp đưa nhiệt độ pin về mức lý tưởng. Trong khi đó, một số dòng xe còn có thể phát ra cảnh báo khi pin quá nhiệt.
Theo đại diện Audi, trên mẫu xe thuần điện S6 Sportback E-tron, bộ pin được bảo vệ bởi hệ thống làm mát bằng chất lỏng, hoạt động liên tục trong cả quá trình vận hành và sạc pin, để tránh hiện tượng quá nhiệt hoặc thấp cực đoan.
Audi Việt Nam cũng khuyến nghị người dùng nếu cần sạc giữa trưa, nên ưu tiên dùng sạc chậm AC thay vì sạc nhanh DC để giảm sinh nhiệt. Đồng thời, nên duy trì mức sạc khoảng 80% – đây là thói quen phù hợp để tối ưu tuổi thọ của pin trong điều kiện nắng nóng.
Trong khi đó, tập đoàn xe điện Trung Quốc Geely cho biết, hệ thống pin trên xe còn trải qua các thử nghiệm sạc – xả liên tục trong hàng nghìn chu kỳ, kiểm tra độ bền vật liệu và khả năng vận hành trong điều kiện nhiệt độ cao và thấp cực đoan.
Theo công bố của Geely Việt Nam, các dòng xe điện thế hệ mới hiện nay đều được trang bị hệ thống quản lý nhiệt pin (BTMS), giúp theo dõi và điều tiết nhiệt độ pin theo thời gian thực, nhằm duy trì hiệu suất vận hành, tối ưu tốc độ sạc và hỗ trợ kéo dài tuổi thọ pin trong các điều kiện khí hậu khác nhau.
Tương tự với ô tô sử dụng động cơ đốt trong, người dùng xe điện cần có một số lưu ý khi vận hành xe vào mùa nắng nóng, như hạn chế đỗ xe dưới ánh nắng trực tiếp, để tránh nguy cơ hư hại nội/ngoại thất. Tài xế nên ưu tiên đỗ xe ở những nơi râm mát, tốt nhất là các khu vực có mái che.
Nếu phải đỗ xe ngoài trời, nên sử dụng các tấm che nắng dạng trùm hoặc tấm chắn nắng cho cửa kính. Tránh để các vật dụng như bật lửa, pin dự phòng hay các loại bình xịt nén khí trong xe.
Nhiệt độ môi trường cao cũng ảnh hưởng đến áp suất lốp xe. Các chuyên gia khuyến cáo người dùng nên bơm lốp theo khuyến nghị của nhà sản xuất.
Điều quan trọng nhất là người dùng cần tuân thủ khuyến nghị, hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất, không nên tự ý thay đổi kết cấu, độ chế các bộ phận trên xe điện, đặc biệt là hệ thống pin/ắc-quy.
