Trong nhiều năm qua, mũ bảo hiểm xe máy không ngừng được bổ sung các tính năng mới như bộ đàm liên lạc, định vị GPS, camera hành trình hay chức năng tự động gọi cứu hộ khi xảy ra tai nạn.
Tuy nhiên, bằng sáng chế mới của hãng mô tô Polaris còn đi xa hơn khi biến mũ bảo hiểm thành một thiết bị có khả năng giám sát người lái và can thiệp vào quá trình vận hành của xe.
Theo nội dung bằng sáng chế, hệ thống được tích hợp trên mũ bảo hiểm sẽ liên tục thu thập nhiều loại dữ liệu, gồm chuyển động của đầu, gia tốc, phản ứng của người lái, một số chỉ số sinh trắc học và cả thông tin từ hệ thống treo của xe.
Các dữ liệu này được xử lý để tính toán chỉ số mà Polaris gọi là “tổng năng lượng truyền đến cơ thể”, nhằm đánh giá mức độ mệt mỏi tích lũy trong quá trình điều khiển xe.
Ý tưởng xuất phát từ thực tế mệt mỏi là một trong những nguyên nhân thường bị đánh giá thấp dẫn đến tai nạn mô tô.
Sau nhiều giờ di chuyển, khả năng tập trung của người lái suy giảm, thời gian phản ứng kéo dài và nguy cơ mắc sai sót tăng lên, trong khi chính người điều khiển có thể không nhận ra tình trạng của mình.
Theo mô tả, mũ sẽ tính toán cái gọi là “tổng năng lượng truyền đến cơ thể” để ước tính mức độ mệt mỏi của người điều khiển. Nếu các ngưỡng an toàn bị vượt quá, mũ bảo hiểm thậm chí có thể yêu cầu xe giảm hiệu suất vận hành – Ảnh: Caradisiac
Nếu hệ thống xác định người lái đã vượt ngưỡng mệt mỏi và liên tục bỏ qua các cảnh báo, mũ bảo hiểm có thể yêu cầu xác nhận về mức độ tỉnh táo. Trong một số tình huống, thiết bị còn có khả năng gửi dữ liệu tới xe để điều chỉnh chế độ vận hành.
Theo mô tả trong bằng sáng chế, chiếc xe có thể tự động giảm hiệu suất hoặc giới hạn tốc độ nếu hệ thống nhận định người lái không còn đủ tỉnh táo để tiếp tục điều khiển an toàn.
Đây cũng là điểm gây nhiều tranh luận nhất. Trong khi một số ý kiến xem đây là bước tiến mới nhằm nâng cao an toàn, không ít người lo ngại công nghệ sẽ can thiệp quá sâu vào quyền kiểm soát của người điều khiển.
Trước đây, nhiều công nghệ hỗ trợ người lái như chống bó cứng phanh (ABS), kiểm soát lực kéo, hệ thống đo quán tính (IMU) hay hệ thống treo bán chủ động cũng từng gây tranh cãi trước khi dần trở nên phổ biến. Tuy nhiên, các công nghệ này chủ yếu hỗ trợ người lái thay vì trực tiếp đưa ra quyết định thay họ.
Trong khi đó, bằng sáng chế của Polaris hướng tới khả năng hệ thống đánh giá trạng thái người điều khiển rồi chủ động tác động đến cách chiếc xe vận hành.
Ngoài chức năng giám sát người lái, Polaris còn đề xuất nhiều tính năng dành cho các đoàn mô tô. Những chiếc mũ bảo hiểm có thể liên lạc với nhau, cảnh báo khi khoảng cách giữa các thành viên quá xa, đồng bộ hệ thống đèn tín hiệu và tạo thành mạng lưới chia sẻ dữ liệu giữa các xe.
Theo đánh giá của giới quan sát, các tính năng này có thể giúp việc di chuyển theo đoàn trở nên an toàn và thuận tiện hơn, đặc biệt trong các hành trình dài.
Dù vậy, hiện đây mới chỉ là một bằng sáng chế. Việc đăng ký bảo hộ không đồng nghĩa công nghệ sẽ sớm được thương mại hóa.
Trong ngành công nghiệp ô tô và xe máy, nhiều ý tưởng từng được cấp bằng sáng chế nhưng chưa bao giờ xuất hiện trên các mẫu xe sản xuất hàng loạt.
Tuy nhiên, tài liệu của Polaris cho thấy xu hướng kết nối ngày càng chặt chẽ giữa người lái, trang bị bảo hộ và phương tiện.
Nếu những công nghệ như vậy được đưa vào thực tế, câu hỏi đặt ra sẽ không chỉ là hiệu quả về mặt an toàn, mà còn là mức độ người dùng sẵn sàng đánh đổi quyền chủ động điều khiển để đổi lấy sự hỗ trợ từ các hệ thống điện tử.
