Các hệ thống và công nghệ tự lái ngày càng tốt hơn, nhưng cũng dễ gây hiểu lầm, hoặc tạo ra sự tự tin thái quá, thậm chí khiến con người hoàn toàn dựa dẫm vào công nghệ. Khoa học cũng chứng minh rằng con người khó có thể tập trung vào các nhiệm vụ mà sự tương tác trực tiếp hiếm khi được yêu cầu.
Trong báo cáo của Ủy ban An toàn Giao thông quốc gia Mỹ (NTSB) được công bố hôm 31/3, sự kết hợp giữa yếu tố đó và công nghệ tự lái đóng vai trò trong hai vụ tai nạn chết người liên quan đến công nghệ BlueCruise của Ford. Theo đó, các tài xế quá tin tưởng vào hệ thống BlueCruise đến nỗi không hề chạm vào phanh trước khi xảy ra va chạm trong hai vụ tai nạn riêng biệt ở Texas và Pennsylvania.
Trong cả hai trường hợp, những chiếc Ford Mustang Mach-E đời 2022 đang hoạt động với hệ thống BlueCruise được kích hoạt đã đâm vào các phương tiện đang đỗ khi đang chạy tốc độ cao trên đường cao tốc. Các nhà điều tra không tìm thấy bất kỳ thao tác phanh nào do người lái thực hiện, không có sự can thiệp nào từ vô-lăng, và không có sự can thiệp phanh khẩn cấp tự động nào ngay trước khi va chạm.
Một trong hai vụ tai nạn xảy ra ở San Antonio vào ngày 24/2/2024, khi một chiếc Mach-E đang di chuyển trên đường cao tốc liên bang 10 đâm vào một chiếc Honda CR-V đời 1999 đang dừng. Tài xế chiếc Honda thiệt mạng, tài xế xe Ford bị thương nhẹ.
Một tuần sau, vào ngày 3/3, một chiếc Mach-E được kích hoạt hệ thống BlueCruise đâm vào một chiếc Hyundai Elantra và một Toyota Prius đang dừng trên đường cao tốc liên bang 95 ở Philadelphia, khiến hai xe này va chạm vào một chiếc Toyota Corolla đi ngang qua.
Tài xế xe Prius và Elantra thiệt mạng. Người lái xe Ford bị thương nhẹ, còn người lái chiếc Corolla vô sự.
Ngoài việc đổ lỗi cho các tài xế, NTSB cũng nhắm thẳng vào Ford và chính phủ liên bang. Theo ủy ban này, hệ thống giám sát người lái của tính năng BlueCruise đã không phát hiện đầy đủ việc tài xế không thực sự chú ý vào nhiệm vụ lái xe.
Hệ thống này được cho là cho phép tài xế rời mắt quá lâu khỏi đường đi và không thể phân biệt một cách đáng tin cậy giữa việc người lái đang nhìn đường và đang nhìn vào điện thoại được đặt phía trước. Điều này rất quan trọng vì BlueCruise được bán kèm theo xe như một hệ thống rảnh tay. Theo đó, Ford cho phép người điều khiển phương tiện bỏ tay khỏi vô-lăng trên các tuyến đường cao tốc đã được lập trình sẵn, nhưng hãng vẫn khẳng định tài xế phải luôn tỉnh táo và sẵn sàng can thiệp bất cứ lúc nào.
Ngoài ra, các nhà điều tra cũng phát hiện ra rằng Ford cho phép người lái làm suy yếu hoặc bỏ qua một số tính năng an toàn của xe khi BlueCruise đang hoạt động. Họ có thể tắt hoàn toàn hệ thống phanh khẩn cấp tự động, và hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng có thể được thiết lập ở tốc độ cao hơn giới hạn tốc độ cho phép tới 40 km/h. NTSB cho biết sự kết hợp này có thể làm giảm đáng kể hiệu quả của hệ thống và tăng mức độ nghiêm trọng của vụ tai nạn.
Ford cho biết không có lỗi thiết bị nào trong cả hai vụ tai nạn và ít nhất trong một vụ, việc lái xe trong tình trạng say xỉn đóng vai trò nhất định. Hiện NTSB khuyến nghị Ford điều chỉnh hệ thống để phát hiện tốt hơn sự mất tập trung của người lái, giảm khả năng vượt quá giới hạn tốc độ của hệ thống và yêu cầu các hệ thống an toàn chính phải được kích hoạt mọi lúc.
Trong khi Ford giải quyết vấn đề, Cơ quan An toàn Giao thông quốc gia Mỹ (NHTSA) đang tiến hành ba cuộc điều tra về BlueCruise. Theo Carscoops, năm nay có thể chứng kiến nhiều thay đổi trong công nghệ tự lái của Ford.
Mỹ Anh
Nguồn: https://vnexpress.net/ba-nguoi-mat-mang-vi-tai-xe-phu-thuoc-vao-cong-nghe-tu-lai-5057908.html
